سال بزرگداشت مولانا شاعر و عارف بزرگ ايرانی كه از سوی يونسكو اعلام شد به روزهای ‌پايانی خود نزديك شده‌است. در طول اين ‌سال سايت‌های زيادی با موضوع مولانا، سلوك، عرفان و اشعار وی ايجاد شده و يا به توليد ويژه‌نامه‌هايی پرداخته‌اند. اين گزارش مروری اجمالی دارد بر آن چه در سال مولانا در فضای مجازی با محوريت اين شاعر شوريده ايرانی توليد شده‌است.

جلال‌الدين محمد ابن محمد ابن حسين حسينی خطيبی بكری بلخی معروف به جلال‌الدين رومی، جلال‌الدين بلخی، رومی، مولانا و مولوی از زبده‌ترين عارفان و يكی از مشهورترين شاعران ايرانی و فارسی‌زبان به شمار می‌آيد.

نام او محمد و لقبش در دوران حيات خود «جلال‌الدين» و گاهی «خداوندگار» و «مولانا خداوندگار» بوده و لقب «مولوی» در قرن‌های بعد (ظاهراً از قرن نهم) برای وی به‌كار رفته‌است.

برخی از اشعارش تخلص او را «خاموش» و «خموش» و «خامش» دانسته‌اند.

در روزهای ۶ تا ۱۰ آبان ۱۳۸۶، كنگره بزرگداشت هشتصدمين سال تولد مولانا با شركت انديشمندانی از ۳۰ كشور جهان در سه شهر تهران، تبريز و خوی برگزار شد. رياست آن را غلامعلی حداد عادل بر عهده داشت.

حدود ۴۵۰ مقاله به اين كنگره ارسال شده بود و ۲۸۰ استاد و پژوهشگر در آن به ارائه مقاله پرداختند. در حاشيه‌ اين كنگره محمود فرشچيان از تابلوی مينياتور «شمس و مولوی» پرده‌برداری كرد.

تركيه در برنامه‌هايی كه به مناسبت سال جهانی مولانا برگزار كرده‌است، تلاش كرده‌ كه مولانا را به عنوان يك چهره فرهنگی كشور خود به دنيا معرفی كند. در اين ميان كم‌توجهی مقامات ايران در كنار تشديد انزوای ايران در سال‌های اخير، در موفقيت دولت تركيه نقش فراوانی داشته‌است.(ويكی‌پديا)

با توجه به اينكه «اينترنت» قوی‌ترين ابزاری است كه تا كنون برای مبادله اطلاعات اختراع شده‌است، وبلاگ‌ها و وب‌سايت‌ها بسياری در زمينه شناساندن تفكر، سلوك، عرفان و هويت اصلی «مولانا» فعال شده‌اند.

در اين گزارش به معرفی فعال‌ترين وب‌سايت‌های فارسی كه با هدف معرفی مولانا و بيان اخبار و تحولات مربوط به اين شاعر فارسی‌زبان، شكل گرفته‌اند، می‌پردازيم.

سايت «عرفان شمس» به نشانی «www.erfaneshams.com»، اولين سايت فارسی جامع و غنی در زمينه عرفان شمس‌الحق تبريزی و مولانا جلال‌الدين رومی است.

مهمترين بخش‌های اين سايت عبارتند از سماع، تاريخچه و پيدايش سماع، موسيقی عرفانی و آلات موسيقی در عرفان، عرفا و بزرگان صاحب‌نظر و مطرح در عرفان، نظريات و مقالات اختصاصی شمس‌الحق تبريزی، عرفان، عرفان در اديان مختلف و عوالم مختلف است.

متافيزيك، انرژی، شرح مثنوی مولانا، ارائه حدود 30 ديوان و دفتر شعر از شعرا و عرفای ايرانی نيز از ديگر امكانات سايت «عرفان شمس» بوده كه همگی با دقت و وسواس فراوان از مطالب كتب قديمی و معتبر، اساتيد و مراجع و علماء و فقها گردآوری شده‌است.

منوی اصلی پايگاه اطلاع‌رسانی «مولانا نيوز» به نشانی «www.molananews.com»، شامل بخش‌هايی چون اخبار، تالارهای گفت‌وگو، ثبت‌نام، كتابخانه، نقشه سايت، آلبوم عكس، مقاله و ارتباط با ما است.

ايران در سال بزرگ‌داشت مولانا، مقام معظم رهبری و مولانا، مولانا و دعا، مولانا - از بلخ تا قونيه و همچنين امكان پخش مراسم سماع از قونيه، مولانانيوز به زبان انگليسی و نسخه آزمايشی سايت شمس تبريزی در صفحه اصلی پايگاه اطلاع‌رسانی مولانانيوز فراهم شده‌است.

پايگاه اطلاع‌رسانی «نشست ادبی دوستان مولانا» به نشانی «www.mowlana.org» شامل بخش‌های مولانا، كتابخانه، مقالات، اخبار، شمس و آثار مولانا است.

همچنين آخرين خبر، وصيت‌نامه مولانا، آخرين نشست انجمن، غزل برگزيده و امكان دسترسی به آثار مولانا شامل مثنوی، ديوان شمس، فيه ما فيه، مجالس سبعه و مكاتيب در صفحه اصلی اين سايت فراهم شده‌است.

پايگاه اطلاع‌رسانی «مولانا» به نشانی «www.mevlana.ir» به مناسبت بزرگداشت هشتصدمين سال تولد مولانا جلال‌الدين رومی، توسط سازمان ميراث فرهنگی و گردشگری، با هدف انعكاس كامل اخبار همايش‌ها، رسانه‌ها و جمع‌آوری منبع كاملی از مقالات و تصاوير خبری در قالب گالری تصاوير، فعاليت می‌كند.

پايگاه اينترنتی ويژه سال بزرگداشت مولانا به نشانی «www.mowlanayear.ir»،می‌كوشد، آخرين اخبار و تحولات مربوط به هشتصدمين سال تولد مولانا شاعر، عارف و انديشمند بزرگ ايرانی و همچنين آخرين مقالات مربوط به مولانا را منعكس كند.

منوی اصلی سايت بزرگداشت مولانا، شامل بخش‌های ايران در سال مولانا، جهان در سال مولانا، گفت‌وگو، گزارش، مقاله، يادداشت، عكس، طرح، موسيقی، صدا، تصوير و تماس‌ با ما است.

همچنين در صفحه نخست اين سايت می‌توان به زندگينامه مولانا، فيه ما فيه، مجالس سبعه، مثنوی معنوی، ديوان شمس، مكاتيب دسترسی داشت.

سايت بزرگداشت مولانا از همه علاقه‌مندان به شخصيت مولانا دعوت كرده برای گسترش اهداف سايت و شناساندن هر چه بيشتر انديشه مولانا به عنوان يك انديشمند ايرانی اين سايت را ياری كنند.نكته جالب اين سايت حمايت نشدن از جايی به‌ويژه متوليان برگزاری اين سال است!

پايگاه اينترنتی «شمس و مولانا» به نشانی «www.shamsomolana.com» در بخش‌های زندگينامه، آثار، موسيقی و سماع، عكس و فيلم و تازه‌ها فعاليت می‌كند.

بخش زندگينامه به بررسی كودكی، نوجوانی، جوانی، ملاقات با شمس و حاصل زندگی مولانا و بخش آثار به آثار مولانا، شمس و ديگر نويسندگان می‌پردازد.

«مركز گسترش انديشه و عرفان مولانا» به نشانی «www.molanaidea.com» موسسه‌ای خصوصی است كه اختصاصاً در ارتباط با مولانا فعاليت می‌كند. در سايت اين موسسه بخش‌های عضويت، دبيرخانه‌ها، گالری تصاوير، برنامه‌ها، تورهای معنوی، سماع و ... . وجود دارد.

سايت «خانه مولانا» به نشانی «www.maulanahouse.com» فعاليت خود را با توجه به موقعيت علمی و فرهنگی ايران همچنين سهولت دسترسی به منابع سرشار علمی درباره‌ مولانا و حضور استادان توانمند و صاحب‌نظر در مولاناشناسی آغاز كرده‌است.

پايگاه اينترنتی «خانه‌ مولانا» بر آن است، با استعانت از حضرت حق و ياری دوستداران و شيفتگان حضرت مولانا، حركت گسترده‌ای را با محوريت انديشه و عرفان مولانا جلال الدين آغاز كند.

اين سايت به زبان‌های فارسی و انگليسی دارای مطالبی در مورد مولاناست كه بخش فارسی سايت در دامنه دات‌آی‌آر قرار دارد. همايش‌ها، انجمن، عضويت، تصاوير، شمس تبريز، مولانا و اخبار بخش‌های مختلف سايت هستند.

در سايت «فرهنگسرا» به نشانی «www.farhangsara.com» علاوه بر اينكه می‌توانيد زندگينامه مولانا به زبان فارسی و انگيسی را پيدا كنيد، فايل صوتی قرائت و گفتار زندگينامه مولانا، مثـنوی معـنوی، نحوه سروده شدن مثنوی و قرائت لب لباب توسط دكتر عبدالكريم سروش نيز قابل دسترسی است.

با توجه به اين نكته كه «مولانا» در زبان انگليسی با عنوان «rumi» و در تركی به عنوان «mevlana» شناخته می‌شود، صفحات اينترنتی فراوانی وجود دارد كه اغلب به همين دو زبان (انگليسی و تركی) هستند.

اولين حاصل نتيجه جستجوی كلمه «rumi» در موتور جستجوگر گوگل سايت «rumionfire» به نشانی «www.rumionfire.com» است.

اطلاعات اين سايت فقط به زبان انگليسی عرضه می‌شود و در آن بخش‌ها‌يی با عنوان زندگی‌نامه، ترجمه مثنوی، ترجمه ديوان شمس، گالری تصاوير و لينك‌ها به چشم‌ می‌خورد.

در سايت «dar-al-masnav» به نشانی «www.dar-al-masnavi.org» متن كامل مثنوی، اطلاعات جانبی در مورد مثنوی و همين‌طور مطالب ديگری در مورد مولانا قابل دسترسی است. اطلاعات اين سايت فقط به زبان انگليسی است.

پايگاه اينترنتی «مولانانت» به نشانی «www.mevlana.net» متعلق به خاندانی است كه ادعا دارند از نوادگان جلال‌الدين رومی هستند. در اين سايت اطلاعاتی در مورد زندگی مولانا، سماع و همين‌طور شجره‌نامه خانوادگی اين خاندان وجود دارد.

اطلاعات سايت «مولانا‌نت» به زبان‌های انگليسی، آلمانی، ايتاليايی، اسپانيايی و پرتغالی عرضه می‌شود.

سايت «رومی‌فروم» به نشانی «www.rumiforum.org» در سال 1999توسط سازمان گفت‌وگوی بين فرهنگی تركيه راه‌اندازی شده‌است. اطلاعاتی در مورد اين سازمان و فعاليت‌های اين سازمان در مورد مولانا در سايت وجود دارد.

اطلاعات سايت «rumi» به نشانی «www.rumi.org.uk» در بيش از ۱۰ زبان به مخاطبان عرضه می‌شود، زندگی‌نامه مولانا، اشعار، آثار و اخبار مربوط به مولانا در اين سايت وجود دارد.

بخش‌های موسيقی، بحث‌ و گفت‌وگو، شعر و عكس روز هم از ديگر بخش‌های ويژه پايگاه اينترنتی «rumi» است.

آمارهايی در مورد جستجوی واژه‌های گوناگون مرتبط با «مولانا» نشان می‌دهد كه كلمه «مولانا» در جستجوگر گوگل 663,000 صفحه، مولوی 133,000 صفحه، mowlana، در گوگل 78,100 صفحه، molana در گوگل 86,800 صفحه، molavi در گوگل 104,000 صفحه، mevlana در گوگل 1,220,000 صفحه و كلمه rumi در گوگل 3,310,000 صفحه تكرار شده‌است.

شهرهايی كه به ترتيب بيشتر از همه در اينترنت به دنبال مولانا بوده‌اند،اهواز، كرج، تبريز، مشهد، تهران، اصفهان، قم و شيراز و كشورهايی كه به ترتيب بيشتر از همه در اينترنت به دنبال مولانا بوده‌اند، افغانستان، ايران، كويت، امارات، مراكش، عربستان سعودی، مصر، آلمان، انگليس و آمريكا هستند.

بمب گوگلی برای دفاع از هويت ايرانی مولانا را اينجا ببينيد!/ از طرف جمعی از دوست‌داران مولانا و فرهنگ ايران، پايگاهی اينترنتی به زبان انگليسی به نشانی www.mevlana-jalaluddin.com و با هدف معرفی واقعی مولانا به مخاطبان غير ايرانی ساخته شده‌است.

ويژه‌نامه مفصل مجله الكترونيكی هفت سنگ برای مولانا را اينجا كليك كنيد!/ اعلام بزرگداشت هشتصد سالگی(به سال ميلادی) تولد مولانا جلال‌الدين محمد بلخی توسط سازمان جهانی يونسكو (با همه حواشی و جنجال‌های رسانه‌ای‌اش كه تشخيص سره و ناسره در آن كمی سخت شده‌بود!) ما را بر آن داشت كه ويژه‌نامه‌ای در سياق هميشگی هفت‌سنگ و با محوريت مولانا در فضای وب منتشر كنيم تا تعبيری شود از اين كلام كه:می‌رسد يوسف مصری، همه اقرار دهيد/می‌خرامد چو دو صد تنگ شكر، بار دهيد!

آشنايی با بزرگان شعر و عرفان در پايگاه اينترنتی «زبان و ادبيات فارسی»، كليك كنيد!

از جستجوگر Recent با قبليت جست‌وجو در غزليات شمس چه می‌دانيم؟

«ری‌را»؛ پايگاه جستجوی آن‌لاين قرآن مجيد و اشعار عرفانی فارسی با ارائه متن كامل كتاب ارزشمند مثنوی معنوی را اينجا ببينيد!

گزارش: معصومه پیرجلی، ایکنا