عضو هیئت علمی فرهنگستان هنر تأکید کرد: اندیشه مولانا باید با خود او تفسیر شود، اندیشه این عارف را نباید با ابن عربی یا دیگران مقایسه کرد .

به گزارش خبرنگار مهر، حسن بلخاری عضو هیئت علمی فرهنگستان هنر از سخنرانهای کنگره بین المللی مولانا با موضوع عکس مهرویان خیال عارفان تحقیقی در معنا و گستره وسیع خیال در مثنوی معنوی سخنرانی کرد و گفت: مفهوم و ماهیت خیال در مثنوی فیه مافیه دیوان شمس بسیار وسیع و گسترده بلندی دارد. چون به بیشتر تفاسیر مثنوی رجوع کردیم دیدیم تشریح مثنوی بر اساس مفاهیم و آراء ابن عربی است.

وی افزود: مفسران بعد از عصر مثنوی در تفسیر مثنوی تحت تأثیر ابن عربی بوده اند نه خود مولانا و این درست نیست به ویژه اینکه مولانا را نسبت به ابن عربی ارادت خاصی نبوده بلکه بنا به نظرگاه خواست شمس بوده است.

وی در ادامه با بیان اینکه با رجوع به مثنوی می توان دریافت خیال و معرفت شناسی در آثار او مطرح است، یادآور شد: فیه مافیه اجسام را ، توهمات را و تخلیلات را عالم می داند و حق تعالی را برای همه این عالم ها به شمار می آورد.

بلخاری افزود: ابن عربی در جایی می گوید همه عالم خیال است در مقابل خیال حقیقی. در دیوان شمس، فیه مافیه و مثنوی سه مفهوم از خیال ارائه می کند و نشان می دهد که مولانا متأثر از ابن عربی نیست.

وی گفت: گاهی برای تفسیر بخشی را ارجاع می دهیم به ابن عربی و می گوییم این معنا را از ابن عربی گرفته که این اشکالی ندارد. اما اگر از شخصی گرفته و بر شخص دیگری بار شود بدون ارجاع آن کار غیر علمی است.

وی در ادامه با اشاره به اینکه خیال در حکمت اسلامی دو وجه دارد، افزود: خیال رو به عامل بالا و یا رو به عامل ناسوت دارد.