«سروش دباغ» گفت: سه تلقی از سکوت با عناوین سوت اخلاقی- سلوکی، سکوت وجودشناختی و سکوت دلالت شناختی در سروده های مولانا دیده می شود.

به گزارش خبرنگار ادبی فارس «سروش دباغ» عضو مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه به ایراد سخنرانی با موضوع «سه تلقی از سکوت نزد مولانا» در کنگره بین المللی بزرگداشت هشتصدمین سال تولد مولانا پرداخت.

وی سکوت نزد مولانا را به سه دسته اخلاقی-سلوکی، وجودشناختی و دلالت شناختی تقسیم کرد و افزود: سکوت اخلاقی سکوتی است که سالک طریق پی درنوردیدن مراتب سلوک آن را در مقام عمل به کار می گیرد. این سکوت نهیب بر دهان زدن است و بیشتر ابعاد اخلاقی دارد و داستان طوطی و بازرگان مولانا شاهد مثال است.

دباغ سکوت وجودشناختی را دومین نوع سکوت نامید و افزود: این سکوت ناظر به مقامی که شخص عارف در حال از سر گذراندن تجربه عرفانی-وجودی است که در این حالت عارف از اعداد و اضداد و کثرات که از مقامات تجارب روزمره این جهانی است عبور کرده و با بیکرانگی و بی چونی مواجه می‌شود.

عضو مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ادامه داد: تجربه ای که در آن سالک مستحیل در بی صورتی می شود و در این حالت دیگر خودی در میان نیست و قوای ادراکی سالک مختل می شود.

دباغ درباره سکوت دلالت شناختی اظهار داشت: این سکوت متعلق به زمانی است که سالک از مقام مدهوشی در می آید و هوشیار می شود و حال در مقام گزارش دهی و صورت بندی زبانی آن چیزی است که ترجمان احوال خوش عرفانی و روحانی وی است.
دباغ خاطرنشان کرد: از همین روست که عرفا ترجیح می دهند بیشتر به جهت سلبی درباره مواجهه‌ها و تجارب عرفانی خویش سخن بگوید.